HERMES

• Home
• Nieuws
• Evenementen
• Vinculum
• Historalia
• Wist u dat?
• Foto's

• Contact
• Lid worden?
• Shop
• Reacties
• Linken

Historialia 1955-1965

Juni/november 1955 (no. 1 en 2)

Het is met enige vertedering dat uw redacteur thans kijkt naar, ja naar wat eigenlijk? Hier zou 'Vinculum' moeten staan, maar het stáát er niet. 'Vereniging van oud-Leerlingen van het 's-Gravenhaagsch Christelijk Gymnasium' is de aanhef, corr. adres Mr. Neijenhuis, Laan van Meerdervoort 230, Nr.1, juni 1955. Twaalf pagina's dik (dun?), zonder foto's, zonder ook maar één tekeningetje. Op pagina 4 wordt al wel, met een groot vraagteken, de naam 'Vinculum' gesuggereerd, met daarbij de vraag: Wie bedenkt iets beters? Dat is kennelijk nooit gebeurd, en zoveel jaar later zouden we ook niet meer willen. Eronder staat een oproep tot het bedenken van een naam voor de vereniging, want ook die was er nog niet, enkele maanden na de oprichting. Inzendingen gaarne vóór 1 September 1955.

Na die paar maanden zijn er toch al ruim 400 leden, op een duizendtal bekende adressen. Vraag: "Is het verantwoord met geld van de leden opsporingen te verrichten naar onbekende adressen?", zo lezen we daaronder. Er was toen ook al een enquête gehouden, waaruit bleek dat de jongere oudleerlingen activiteiten verwachten o.m. in de vorm van bijeenkomsten, en dat de ouderen, meer her en der in het land verspreid, de vereniging meer als contactmiddel zien.

De allereerste vermelding onder "Koureiaka" luidt: ... dat wij ervan overtuigd zijn, dat vele leden (uit misplaatste schroom?) nog verzuimden, gegevens voor deze rubriek in te zenden en dat wij dringend verzoeken dit wél te doen, want dat de belangstelling hiervoor, naar ons bij herhaling bleek, zeer groot is?

De nummers 1 en 2 bevatten verder lange lijsten van mensen die zich als lid opgaven, immers honderden in enkele maanden! Nummer 2 van november heet al 'Vinculum', maar een verenigingsnaam is er nog niet. Er wordt een instuif aangekondigd op zaterdag 19 november in het restaurant van de 'Dierentuin' (op de plek waar onlangs alweer het Provinciehuis werd gesloopt; red. V.). Er is helaas ook reeds het eerste overleden HERMES-lid, op 3 mei 1955 t.g.v. een scooterongeval: J.G.H. Wisse (aank. '39, arts).

Bij het schoolnieuws wordt de herdenking van de gevallenen ge-noemd, toen precies 10 jaar na de oorlog. In de gymnastiekzaal vond een korte plechtigheid plaats, met o.a. een toespraak van de rector, het zingen van twee coupletten van het Wilhelmus en het plaatsen van bloemstukken naderhand onder de gedenkplaat in de hall.

Er zijn in 1955 32 examenkandidaten, waarvan één alfa en één bèta zakt. Het docentenkorps bestond toen uit: Dr. N. Vels Heijn, rector; Dr. W.J. den DuIk, conr.; S. Wynia, Dr. J.J. Thierry, J.J. Warners - allen oude talen; H.J. Nannen, Ne en gs; H.J.A. Hissink, Ne; Dr. R.Reinsma, gs; C.A. Suiker, ak; G. de Kwaasteniet en mw J.C.C. Amorison-Verschoor, Fa; J.H. Schouten, Du; mej. N. Schokking, En; J.C. Geusebroek, wi; Ir. J.H. v.d. Berg, wi en na; Ir. W.J. de Ruyter de Wildt, sk; mej. Dr. M.A. de Vries, nat. hist.; Dr. J. Schoneveld, Bijb. gesch.; Ds. H.J. Drost, kerkgesch.; Dr. W.J. de Wilde, Hebr.; B.S. Claus, te; L. Bos, LO; mw A.M.F. Neijenhuis-Elshove, LO; en last not least S.J. van der Stoel (wi, als invaller still going strong!). Personeel: J.L. Schuling, adm.; J. KooIen, aman.; J.W.H. van Gelder, conc.

"Over het nieuwe gebouw vernemen wij weinig positiefs", zo lezen we verder. Achteraf zou blijken dat de opening nog 10 jaar op zich zou laten wachten!

Febr./juni 1956 (no 3 en 4)

Hier volgt de tweede aflevering in deze rubriek, die laat zien wat ruim 40 jaar geleden speelde op de school en binnen onze vereniging.

Beide nummers zijn 16 pagina's dik, nog zonder groen-wit-groene voorkant, nummer 3 nog uitsluitend als "Contactorgaan der Vereniging van oud-leerlingen ... etc.", nummer 4 voor het eerst met het zittende Hermesje als "contactorgaan van HERMES, Vereniging etc.". Nummer 3 nog zonder enige illustratie, nummer 4 met de eerste foto (van oud-docent wiskunde Van der Stoel die zijn verjaardag vierde) en de eerste tekening, ter grootte van een kleine postzegel zo krap mogelijk 'ingebouwd' in de tekst.

Van de 32 pagina's van beide nummers samen zijn er 10 gevuld met honderden namen van mensen die zich als lid opgaven of waarvan het adres onbekend was. Bij voorbaat vriendelijk dank een en ander even na te pluizen! De overige pagina's bevatten veel Verenigingsnieuws en Koureiaka. En ten slotte zijn er enige bladzijden gewijd aan het schoolnieuws en een paar oud-docenten. Nummer 3 bevat een kort verslag van de eerste Algemene Ledenvergadering op zaterdag 19 november 1955. Ook toen al zong men staande het AVE-lied ("dat ging nog best!"), met pianobegeleiding van Betty Holtrop ('49). Het ledental bedroeg op dat moment al 530, en vele (oud-)docenten waren al abonnee op Vinculum. Voorzitter Nol Neijenhuis overhandigde het 500ste lid, Trudi Vredeveld ('53) een vaas met bloemen. Laatste regel van het verslag: 't Was leuk: tot de volgende keer!

De penningmeester, Bob Ket ('37), heeft een hele pagina nodig om uit te leggen hoe de minimumcontributie van f 1,- het best kan worden overgemaakt. Het grootste nieuws met betrekking tot het nieuwe schoolgebouw is dat er nog steeds geen (positief) nieuws is, maar dat de bouw toch nog minstens 4 jaar op zich zal laten wachten. (Uiteindelijk werden het er nog 9; red. V.)

Nadat oud-rector Dr. Mulder al een bijdrage had geleverd aan Vinculum nummer 1 en oud-docent Frans Dr. Roche aan nummer 2 (drie bladzijden in klein lettertype in het Frans, kom daar nu nog eens om!), was het in dit derde nummer de beurt aan oudleraar scheikunde en biologie A.L. Bosch. Hij schrijft o.a. heel amusant over zijn eigen middelbare schooltijd, die toen bijna zestig jaar achter hem lag; we schrijven dus rond 1900! Lokalen waren ongezellige, hoge kamers met een enorme kolomkachel, die de leerlingen zelf stookten met turf uit een grote mand die ernaast stond. De leraren dikwijls in jacquet met hoge hoed, geen enkel persoonlijk contact.

Ten slotte ergens op bladzij 9 een nagekomen nieuwtje betreffende de naam van de vereniging; bedacht is: Haéc Est Rés Memorábiliór: Excéllens Schóla! - Het is echt wel de moeite waard eens terug te denken aan die uitstekende school van ons! - in de vorm van een schone hexameter!

Nummer 4 laat het eerste financiële jaarverslag zien, over 1955. De getallen zijn nog erg klein; zo is de totale omzet slechts f 1133,-, zijn de onkosten van de penningmeester f 5,84 en is er een nadelig saldo van f 3,23.

Bij het Schoolnieuws is het meest opvallende bericht: Eindexamen 1956, allemaal geslaagd! En dan volgen de namen van de 10 alfa's en 7 bèta 's. En die van de vier gecommitteerden, zonder uitzondering hoogleraren in de diverse vakgebieden. De meeste ruimte wordt in beslag genomen door een toespraak van docent klassieke talen J. Warners bij gelegenheid van de herdenking van de gevallenen op 4 mei 1956 in de gymnastiekzaal. En ten slotte is er onder de titel 'More maiorum' een verslag van de AVE-fuif (leerlingenfeest dus) op 27 april in de grote zaal van gebouw De Dierentuin aan de Koningskade. Het latere HERMES-bestuurslid René Schmal was als vierdeklasser voorzitter van de feestcommissie, en Paul van Vliet ('54) deed als enige oudleerling mee - hij had de hoofdrol - in een blijspel in drie bedrijven "De twee Egyptische dieven" naar een verhaal van Herodotus.

November 1956

Hier volgt dan de derde aflevering in deze rubriek, die laat zien wat 40 jaar geleden speelde op de school en binnen onze vereniging.

Dit vijfde nummer was al twintig bladzijden dik, als volgt over de verschillende rubrieken verdeeld: 11 pagina's verenigingsnieuws (waarvan maar liefst 8 volle bladzijden met namenlijsten van hen die zich als lid aanmeldden of van wie het adres niet bekend is - "Napluizen en ons berichten! Vriendelijk dank."), bijna 5 bladzijden in de rubriek "Van onze oud-docenten", bijna geheel in beslag genomen door een artikel van de hand van oud-docent geschiedenis Dr. J.C.H. de Pater, ruim een bladzijde Schoolnieuws en drie pagina's Koureiaka; deze waren in die dagen zonder uitzondering kort van stuk, meestal twee regels over de volle breedte, dus op drie pagina's stonden er heel veel. In het Verenigingsnieuws wordt gesproken over het concept-reglement voor de vereniging. Ook toen in die begintijd werd al ingezien dat gezien de bijzondere aard van HERMES de leden elkaar waarschijnlijk weinig zouden zien, maar dat het contact hoofdzakelijk d.m.v. Vinculum zou worden onderhouden. Om te voorkomen dat het bestuur er een onderonsje van zou maken moest e.e.a. goed geregeld worden. Hoe de vlag er op deze terreinen thans, zoveel jaar later, voorhangt, kan ieder voor zichzelf uitmaken....

Het ledental bedroeg al 650, maar de zogenaamde 'zoekcommissie' (de docenten/oud-docenten mw Neijenhuis-Elshove, Van der Stoel en Roche) had nog handenvol werk aan het napluizen van onbekende adressen, vandaar ook de oproep om mee te helpen 'pluizen'.

Bij het Schoolnieuws werd melding gemaakt van het 35-jarig dienstverband aan onze school van gymnastiekleraar L. Bos, en werd de benoeming vermeld van Jhr. Maurits de Brauw ('36) tot president-curator, als opvolger van Dr. Van Asch van Wijck. (Jhr. De Brauw behoort ook tot de oprichters van HERMES.) Van de nieuw-benoemde docenten noemen we hier slechts Dr. Kraft, die ca. 20 jaar aardrijkskunde zou geven. En wat betreft het nieuwe schoolgebouw wordt de precieze plek aangeduid waar dit zal komen te staan.

Februari 1957

Op de voorzijde onder de rustende Hermes - de thans zo bekende groen-wit-groene omslag ontbrak nog in die dagen - lezen we allereerst de aankondiging van de "instuif" in het restaurant van gebouw "De Dierentuin" op zaterdag 16 februari. Echtgenoten-verloofden zijn welkom! (Ja ja, het ging allemaal nog heel officieel toe in die dagen!) Het ledental blijft voorzichtig stijgen, van 650 naar 670. "Semper crescendo!"

En dan volgt de balans per 31 dec. 1956. Daarop stond slechts f 435, maar de kascommissie had e.e.a. gelukkig wél in orde bevonden! De staat van baten en lasten besloeg zelfs f 1063,-. Maar het drukken en verspreiden van drie Vincula kon toen nog voor f 613,-!

Daarna volgt onder de titel 'Lang, lang ist 's her ...,' een fraai verhaal van ene heer S.A. de Graaff, die in 1912 op onze school aankwam. Dat was nog in de Daendelsstraat. Ons eerste schoolgebouw stond daar op no. 38, ongeveer op de plek waar nu spoor 15 is van het Centraal Station! Het hele Gym omvatte toen ca. 80 leerlingen, per klassenlaag dus slechts een stuk of 13. En de Rector zélf voerde in de kleine pauze het sneeuwballen-gooien aan!

Schoolnieuws is er niet veel. Alleen een berichtje over Het Nieuwe Gebouw. "De minister ziet de toekomst voor de scholenbouw donker in. Men veronderstelt zelfs dat noodoplossingen als huisvesting in barakken moeten worden aanvaard!" Gelukkig is het anders gelopen!

Ten slotte drie bladzijden Koureiaka en aandacht voor de 70ste verjaardag van oudleraar wiskunde S.J. van der Stoel. Hij betekende veel voor HERMES in die dagen, want hij zat toentertijd in de zogenaamde 'zoekcommissie'.

Juni 1957

Wat speelde zich toentertijd af op onze school en binnen onze vereniging? Allereerst wordt ons al op de voorkant van dit 20 blz dikke nummer, voorzien van twee foto's, het overlijden gemeld van twee bekende ouddocenten van onze school, Dr. Emile Roche op 31 jan. 1957 en Mej. Greet Renkema op 2 mei 1957. Dr. Roche kwam reeds bij de oprichting van de school in 1908 (hij was toen 24 jaar), en gaf het vak Frans tot 1938, toen hij tijdens een verblijf in Frankrijk door een beroerte werd getroffen; daarna heeft hij nooit meer voor de klas gestaan. Hij wordt omschreven als een van de markantste figuren uit het docentenkorps van onze school, niet alleen door z'n grote Albert Schweitzer-snor, maar vooral door z'n levendig gebarenspel, z'n Franse beweeglijkheid, z'n curieuze omgang met de leerlingen, kortom: zijn volkomen anders zijn dan de doorsnee leraar. Ook juffrouw Renkema wordt een figuur van opvallend formaat genoemd. Geboren op schrikkeldag 1884 kwam zij in 1910 op onze school als classica, waar haar broer al twee jaar leraar was; hij werd in dat jaar tot rector benoemd. Tot 1950, dus precies 40 jaar, gaf zij haar lessen. Na die tijd is zij veel en langdurig ziek geweest. Haar lessen gaf zij vol vuur, het Grieks dat zij doceerde was geen dorre, doodse taal. Ook iemand die een vertrouwde sfeer kon scheppen tussen leraar en leerling.

Schoolnieuws: Het 9e lustrum van de lln-ver. AVE, een 3-daags feest van 6 tot 8 maart. Op 6 maart een filmavond voor de lagere klassen, 7 mrt sportdag, culturele avond en receptie (in de zalen van het Grotius Lyc.), 8 mrt groot feest in het Kurhaus: "Lanceloot van Denemarken", schoolorkest, "Hanneken Leckertant" en dansen met The Shoes Line Stompers waren de hoofdingredinten van de avond.

Bij het verenigingsnieuws de aanmelding van vele nieuwe leden, alsmede een verslag van de ledenvergadering ("reünie-instuif") op 16 febr. in de Haagse Dierentuin. Dr. Roche werd herdacht, de contributie werd weer op f 1,- gesteld, en Dick van Duyne ('32) las in Homerische stijl het "Latijnsch Themaproefwerk " voor, ooit voor het schoolblad Aemulatio geschreven, en nu weer volledig in Vinculum afgedrukt; erg vermakelijk.

November 1957

Wat speelde zich ruim 40 jaar geleden af op onze school en binnen onze vereniging? Het antwoord hopen we u te kunnen geven in de vorm van onderstaande samenvatting van 'Vinculum' van november 1957.

Het nummer van 20 bladzijden met weinig illustraties oogt wat saai, maar blijkt bij nadere bestudering toch de nodige informatie te bevatten die de moeite van het opdiepen waard is. Met trots en vreugde wordt het ledental van 723 genoemd, vrijwel de helft van het huidige aantal leden. "Natuurlijk maken wij telkenjare een grote sprong direct na het eindexamen: dit jaar meldden alle geslaagden (op één na, vreemd!) zich spontaan aan, doch het ledental groeit ook tussentijds langzaam, maar gestadig." Een van de nieuwe leden bood dadelijk aan de volgende keer alle (723) Vinculum-enveloppen voor ons te schrijven! (Ja, ja, dat waren nog eens tijden! Red.V.)

Er waren in 1957 32 examenkandidaten, er slaagden er 29. Tot de brugklassen werden 62 nieuwe leerlingen toegelaten: drie eerste klassen. Totaal telde de school toen 297 leerlingen. Als nieuwe docent scheikunde werd benoemd de heer W.C. Riel. Bij het schoolnieuws werd bovendien vooruit geblikt op het 50-jarig bestaan van de school in 1958. Zo werden de leden van de jubileumcommissie genoemd.

Bij de oud-docenten werd de spotlight gezet op Dr. Wientjes (ot) die 84 jaar was geworden. En nog eens op juffrouw Renkema, die in mei '57 overleden was.

Heel curieus is het verhaal over de parkeerproblemen bij de school aan de Sweelinckstraat, hoek Groothertoginnelaan. Het wagenpark telt nu al 15 stuks, inclusief twee auto's van de amanuensis en de conciërge: bene merentium praemium! Argeloze voorbijganger: red het vege lijf!

Februari 1958

De vereniging hield begin 1958 haar jaarvergadering al op 15 februari, niet zomaar in de gymnastiekzaal van de school aan de Sweelinckstraat, nee, in het restaurant van gebouw 'De Dierentuin' aan de Koningskade. Het formele doel van de bijeenkomst was natuurlijk de Agenda van opening t/m sluiting, maar het feitelijke hoofddoel was toch de 'aangename kout', waarvoor twee-en-een-half uur was uitgetrokken. De minimumcontributie voor 1958 kon weer worden vastgesteld op f 1,-, immers de kosten voor het aanmaken en versturen van 741 Vincula bedroegen f 889,40, zijnde f 1,20 per lid. Als sommigen nu ietsje méér dan die ene gulden geven....! De hele jaaromzet van HERMES bedroeg in 1957 overigens f 1287,-.

Wat de oud docenten betreft, werd de schijnwerper gericht op Dr. J.C.H. de Pater, sinds 1919 leraar geschiedenis op onze school gedurende een lange reeks van jaren, die in nov. 1957 70 jaar was geworden. En op Ir. W.J. de Ruyter de Wildt, die in 1957 op 65-jarige leeftijd als docent scheikunde met pensioen was gegaan. Ton v.d. Geer ('51; inmiddels overleden, red.V.), student scheikunde, interviewde hem op zijn adres in Leiden.

Het Schoolnieuws besloeg minder dan één blz, twee onderwerpen: - Het nieuwe gebouw: de tekeningen zijn in dec. 1957 aan het departement van Onderwijs aangeboden. Alleen t.a.v. het uiterlijk van de school moet nog een eindbeslissing worden genomen. (Het nieuwe gebouw werd in aug. 1965 in gebruik genomen; red. V.) - 1958 - Jubeljaar! De school bestaat precies een halve eeuw. In oktober zal het feest gevierd worden. Er zijn enkele mutaties in de jubileumcommissie, die nu als volgt is samengesteld: Dr. Frits Rutgers ('31, curator, praeses), rector Dr. N. Vels Heijn (vicepraeses), de docenten J Warners en H. Hissink, de oudleerlingen D. van Duyne ('32), G. Zandvoort ('37), W. de Jong ('28), P. Bijnen ('33), P. Wichers ('34) en Marina van Wijk ('53). Ten slotte AVE-praeses Ad ten Kate.

Juni 1958

Nog steeds een Vinculum zonder groen-wit-groene omslag (dat zou pas vanaf 1960 het geval zijn), maar wél met de zittende Hermes op de voorkant, zoals later - sinds nummer 129 - ook weer te zien is.

Wat de school betreft: 1958 was het jaar dat deze 50 jaar bestond, en daaraan werd natuurlijk ruim aandacht besteed. Voor de oud-leerlingen waren de volgende programmapunten interessant:
- Op maandag 20 oktober een herdenkingsdienst in de Kloosterkerk. - Op vrijdag 24 oktober om 12 uur een lunch op school, om half drie een aantal lessen - als vanouds samen in de klas! - en om 4 uur een receptie. 's Avonds om 8 uur in het gebouw voor Kunsten en Wetenschappen - op de plek waar later het Transitorium verrees, dat onlangs werd gerenoveerd tot de wolkenkrabber met de twee opvallende puntdaken - een opvoering van Aeschylus' Agamemnon onder regie van docent kl.t. J. Warners. Ellen Niemeyer ('57) ontwierp de kleding. Het zou een voorstelling worden waarover nog jaren werd nagepraat...!

Voor de oudleerlingen was er daarna nog een slotfeest in gebouw De Dierentuin, op de plaats waar later het Provinciehuis werd gebouwd. Gratis toegang, en dat kon ook gemakkelijk van die minimumcontributie van ¦ 1,- per jaar....! Tevens verscheen er nog een gedenkboek, geschreven door oud-docent geschiedenis Dr. J.C.H. de Pater. Dit boek is - ruim 40 jaar na dato - nog steeds een standaardwerk over de geschiedenis van onze school.

Bij het verenigingsnieuws vinden we een verslag van de ledenvergadering op 15 febr. 1958 in De Dierentuin. Mw Ds. Betty Holtrop ('49) begeleidde op de piano het AVE-lied; 40 jaar later deed zij dat toevallig weer! Ter vergadering werd de minimumcontributie voor 1959 weer vastgesteld op ¦ 1,-, werd gemeld dat het ledental 761 bedroeg, en werd Ton van der Geer ('51) in het bestuur genstalleerd. Maar liefst 250 HERMES-leden waren die middag aanwezig!

Met leedwezen moest het overlijden gemeld worden van oud-docent klassieke talen Dr. A.G. Wientjes. Hij overleed op 1 maart, 84 jaar oud. Hij diende onze school vanaf het begin in 1908 tot zijn pensioen in 1940. Vanaf 1924 was hij ook conrector. Bijzonder triest was het dat ook zijn zoon, Joop Wientjes ('23) overleed, op 3 mei, eveneens plotseling, eveneens aan een hartaanval. Hij was pas 52 jaar.

November 1958

Veertig jaar geleden: een stukje prehistorie. No. 11 telde 32 bladzijden, voor die tijd ongebruikelijk dik. HERMES was trots op zijn ledental allereerst, zo meldde Vinculum in die dagen: 873 stuks, meer dan 100 erbij in een jaar. En al die leden brachten meer dan 2½ mille bijeen voor een geschenk aan de 50-jarige school. Na drie bladzijden met nieuwe leden volgen de berichten betreffende de oud-docenten; leraar Duits J.H. Schouten ging na 38 jaar aan de school verbonden te zijn geweest met pensioen. Ook Dr. J.J. Thierry (Johan '33) nam afscheid; hij werd hoogleraar aan de VU. Acht jaren was hij docent klassieke talen op onze school. Op 4 juli '58 werd door beide heren aan hen die bleven een cocktailparty aangeboden in het huis van collega J. Warners, even verderop in de Sweelinckstraat. Het officiële einde was vastgesteld op 20.00 uur; het werd 23.00 uur voor de laatste gasten de Sweelinckstraat verlieten....

De laatste 13 pagina's zijn natuurlijk gewijd aan het gouden jubileum van de school. Er werd groots uitgepakt met een klinkende reeks van activiteiten. We lopen ze even langs.

Ten eerste het gedenkboek, geschreven door oud-docent geschiedenis Dr. De Pater. Een lijvig boek in een stevige groene kaft, een echt standaardwerk over de geschiedenis van onze school gedurende de eerste halve eeuw. Toentertijd voor ¦ 4,50 te bestellen.

Dan de kerkdienst op maandagmorgen 20 oktober in de Kloosterkerk. Ds. Drost leidde de dienst, Gerard Akkerhuis ('46) bespeelde het orgel. Voorts waren er toespraken van rector Vels Heijn en president-curator De Brauw.

Dinsdagavond zaten docenten met hun dames aan bij het diner, aangeboden door curatoren. Plaats: Auberge De Kieviet te Wassenaar, menu: o.a. escae delectabiles variae (hors-d'oeuvre varié), sorbitio caudae bovis (ossenstaartsoep), solani tuberosi contriti (aardappelpuree) en ten slotte dedoctum fructuum coffeae (een afkooksel van koffiebonen, oftewel koffie).

Maar het hoogtepunt was de vrijdag, 24 oktober 1958. Zeer uitvoerig is het verslag te lezen van achtereenvolgens de ontvangst van ca. 350 oud-leerlingen bij een lopende lunch in de gymzaal, de belangrijke mededeling door de president-curator dat juist die dag minister Cals had laten weten dat de bouw van de nieuwe school doorgang kon vinden - de aankoop van de grond had al in 1950 plaatsgevonden. In een lange stoet begaf men zich naar het terrein om daar een vlag te planten. Daarna waren er nog lessen voor de oud-leerlingen, waarvoor veel animo bestond. En de receptie van het curatorium, waar o.a. de oudste docent, de heer De Kwaasteniet, het woord voerde, en namens Hermes de heer Neijenhuis. Deze bood een nieuwe schoolvlag aan, en tevens geld voor de aanschaf van een nieuwe vleugel.

Het échte hoogtepunt die vrijdag de 24ste oktober was de opvoering van Aischulos' Agamemnon onder regie van docent kl.t. J.J. Warners. De première daarvan was reeds 'enige' tijd voordien gegeven, en wel in Athene in 458 voor Chr. Dit zou de eerste opvoering in Nederland zijn. Oud-leraar Schouten schreef voor Vinculum een lovende recensie. Daarna begaf men zich van het Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen - gekleed in avondtoilet - naar de grote zaal van Gebouw De Dierentuin, enkele honderden meters verderop. Bijna 900 personen vermaakten zich daar van half een tot half vier 's nachts! Een meer dan fantastisch lustrumfeest was daarmee afgesloten.

Februari 1959

De inhoud van dit nummer vermeldt de aankondiging van de Alg. Ledenverg. op zaterdag 14 februari 1959 om 3 uur in het restaurant van gebouw De Dierentuin aan de Koningskade. Na de opgave van een flink aantal nieuwe leden volgt het ledental: in die dagen werd het 897ste lid ingeschreven. De balans van de vereniging per 31 dec. 1958 geeft ¦ 3.881,- te zien, de staat van baten en lasten over 1958 ¦ 4.889,-. Vervolgens wordt nog een dubbele pagina gewijd aan het lustrumdiner, aangeboden door de curatoren, en wel speciaal de Latijnse tekst op de menukaart.

Dan zes bladzijden met verslagen van gegeven lessen door een aantal wat oudere leraren uit die dagen aan diverse generaties oudleerlingen t.g.v. de lustrumfestiviteiten. De lessen werden verzorgd door de heer Schouten (Du), mej. Schokking (En), de heer Wynia (ot), de heer De Pater (gs), de heer Hissink (Ne), Dr. Den Dulk (conr./ot), Prof. Den Boer (ot) en de heer De Kwaasteniet (Fa). Nostalgie is natuurlijk troef, te laat komen geeft alleen maar hilariteit en géén straf, verkeerde vertalingen idem dito. En het leukst is het vanzelfsprekend als de leraren hun stokpaardjes van vroeger dagen gaan bereiden: Den Dulk kwam zélf te laat (excuus: als conrector altijd wel wat te regelen), Wynia was weer woordjes-rep-en-prep, Hissink kwam met een gedicht van Dèr Mouw ter analisering, en juffrouw Schokking ging op de persoonlijke tour.

De prachtige lustrumvoorstelling van de 'Agamemnon' beleefde op 19 jan. '59 een herhaling in het Gebouw (Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen of Gebouw De Dierentuin, dat is niet duidelijk). De voorstelling liep zo mogelijk nóg beter dan de eerste maal. Meer dan 1000(!) personen moest een plaats worden geweigerd, zo groot was het aantal aanvragen! Wat een prachtige voldoening voor de spelers en voor regisseur Warners!

Juni 1959

De voorkant van no.13 - nog niet het bekende groen-wit-groen - laat een foto zien van de 'zoekcommissie', bestaande uit de toenmalige docenten mevrouw Neijenhuis, Dr. Roche en dhr Van der Stoel. Toen Roche overleed, naam oud-rector Mulder diens plaats in. Deze laatste nu schreef voor Vinculum een artikeltje over het werk van de commissie (het bijeenzoeken van zoveel mogelijk adressen van oudleerlingen vanaf het eerste examenjaar 1912) bij gelegenheid van het feit dat de commissie ophield als zodanig te bestaan. Nu HERMES zoveel leden had, moest de uitbreiding van het ledental via de leden zelf tot stand komen; daarvoor was geen speciale commissie meer nodig.

In dit nummer 13 ook een verslag van de derde alg. ledenvergadering op zaterdag 14 februari in het restaurant van gebouw De Dierentuin. Blijkens het verslag heerste er die dag een dichte mist, en bovendien een fikse griepepidemie. Tóch waren er meer dan honderd aanwezigen. Ter vergadering werd het ledental van dat moment bekend gemaakt: 906. En werd de minimumcontributie voor 1960 vastgesteld op ¦ 1,-. Evelien van Diemen-Mekking ('22) zou als bestuurslid worden geïnstalleerd, maar dat ging niet door omdat ze om dwingende redenen niet aanwezig kon zijn. Wél was een verloofd stel aanwezig dat speciaal de verlovingsreceptie naar de avond had verschoven om bij de HERMES-vergadering te kunnen zijn. Een boeket bloemen en applaus!

Het schoolnieuws meldde enkele wisselingen in het curatorium en het overlijden van de oud-curator Jhr.Mr. A.K.C. de Brauw. Deze was gedurende een kwart eeuw, van 1922 tot 1947, curator. Zijn zoon Jhr.Mr. P.J.W. de Brauw ('31) had zijn vader in 1947 in het curatorium opgevolgd, en deze was op zijn beurt in 1947 weer opgevolgd door diens broer Jhr.Mr. W.M. de Brauw (Maurits '36). In 1959 was Maurits de B. president-curator, in 1955 was hij ook betrokken geweest bij de oprichting van HERMES, en thans, in 2003, is hij nog erelid van onze vereniging.

Overig schoolnieuws: er waren in 1959 33 examenkandidaten, nl. 25 alfa's en 8 beta's. De heer De Kwaasteniet, leraar Frans, was 65 jaar geworden, maar ging nog niet van zijn rust genieten; hij bleef voorlopig nog een jaar aan.

En dan ten slotte de oud-docenten. De heer J.H. Schouten (Du), na zijn pensioen nog steeds in functie als rector van de Haagse School voor Taal- en Letterkunde, werd benoemd tot lid van de Onderwijsraad. Dr. W.J. de Wilde, leraar Hebreeuws, werd in die dagen 65 jaar en nam dus afscheid. Oud-rector Dr. H.A. Mulder werd 70; natuurlijk een grote bos bloemen van HERMES voor deze jarige.

November 1959

Veertig jaar geleden verscheen de laatste uitgave van Vinculum zonder de later zo gewone groen-wit-groene omslag. De bovenste helft van bladzijde 1 diende als titelblad.

Een heel opvallend nummer was het niet, dat nummer 14. Op de omslag stond de aankondiging van de algemene ledenvergadering van februari 1960. Toen nog - als vanouds - in gebouw De Dierentuin aan de Koningskade. Als we twee bladzijden met overlijdens- en aanmeldingsberichten overslaan komen we bij een beschouwend artikel van Gerdien Gilhuis (toen in de 6e klas), overgenomen uit de schoolkrant Aemulatio, met het Hermesbeeld in de gang van de school als onderwerp. Het verhaal eindigt als volgt: .... Ze (de leerlingen; red.V.) konden zich niet losmaken. Hij, Hermes, zou hen steeds blijven vasthouden met zijn vinculum.

Daartoe aangezet door een algemene oproep in Vinculum nummer 13 reageerde Mr. Dick van Duyne met een aantal "gymnasiale herinneringen" uit de jaren 1925 tot 1932. De tijd van de "knickerbocker plus four inches", in de wandeling "plus four" genaamd, en de Verkade-albums, geschreven door o.a. Artis-directeur Dr. A.F.J. Portielje. De tijd van de eerste verjaarspartijtjes in de bioscoop met de eerste 'sprekende' films: Men zag en hoorde tegelijkertijd iemand spreken, bijna ongelooflijk! Ook de strenge winter van 1929 viel in deze jaren. Het vroor bijna aan een stuk door van begin januari tot 11 maart. De leerlingen kregen ijsvrij als de vlaggetjes op de trams aangaven dat de ijsbaan geopend was, maar niet meer dan twee keer per week....(!) Rector Renkema kwam al die keren persoonlijk alle klassen langs om het heuglijke nieuws mede te delen. "De school dreunde met tussenpozen van enkele minuten op zijn fundamenten, iedere keer als er wéér een klas op de hoogte was gesteld van de blijde tijding. Eindelijk ging dan de deur van je eigen klas open...." Aldus Dick van Duyne.

Dan het schoolnieuws. Als docenten namen afscheid de heren Suiker (ak, na 10 jaar), Huizing (na, 4 jaar) en Kiers (wi, eveneens 4 jaar). Als nieuwe docenten werden begroet de heren Wolff (ot) en Buitenhuis (Fa). Leraar scheikunde Riel trouwde, mevrouw Neijenhuis-Elshove (lo) was 25 jaar aan de school verbonden, en de jonge docent Nederlands Nauta kreeg een zoon en de gelukwensen van HERMES. De docenten voor Hebreeuws en Frans ten slotte, resp. De Wilde en De Kwaasteniet, werden beiden 65 jaar, maar konden ook beiden nog voor een jaartje worden herbenoemd.

Het aantal leerlingen bedroeg in september 1959 308, en in oktober ging de 5e klas voor het eerst naar Trier, het begin van een ca. 15 jaar durende traditie, tot de intree van de Romereizen.

Februari 1960

Precies veertig jaar geleden verscheen de eerste uitgave van Vinculum in de groen-wit-groene omslag. Een belangrijk verschil met de huidige uitgaven was vooral het feit dat die omslag van karton was en - afgezien natuurlijk van de voorzijde - overigens onbedrukt.

Een februarinummer, tijd dus weer voor de aankondiging van de algemene ledenvergadering en het jaarverslag van de penningmeester. De vergadering vond plaats, zoals vaker in die jaren, in gebouw De Dierentuin aan de Koningskade, op de plaats waar thans het provinciehuis staat. Het betrof in 1960 overigens een bijzondere vergadering, want HERMES bestond toentertijd precies vijf jaar, het eerste lustrum dus! De gezelligheid zou die 27ste februari dus ook extra lang voortduren! Daaraan werd natuurlijk ook in Vinculum aandacht besteed, o.a. door stukjes van de hand van mede-oprichter Maurits de Brauw ('36), rector N. Vels Heijn en oudrector H.A. Mulder. Voor wie het originele nummer 15 bij de hand heeft: Kijk eens naar de foto's van HERMES' eerste bestuur op blz.4, die van het jubilerende bestuur op blz.7, en vergelijk die eens met de foto van het eerste bestuur op blz.148 in no 134! En wat ontdekt u dan? Juist ja..... Verder valt nog op dat de druktechnieken voor zover het het weergeven van foto's betreft er de laatste 40 jaar wel op zijn vooruitgegaan.

Nieuwe leden werden vermeld van de examenjaren 1919 tot 1958, met daaraan gekoppeld de vraag of in de loop van 1960 het duizendtal zou worden gehaald. Tussen jan. 1959 en jan. 1960 was dat toegenomen van 889 tot 961, dus het zou mogelijk moeten zijn.... (Nu, veertig jaar later, zeggen we iets dergelijks over het 1500e lid!)

Zoals al gemeld, ook de balans van de penningmeester vond een plekje in nummer 15. Ontvangsten en uitgaven over 1959 bedroegen slechts ¦ 2100,-, de begroting voor 1960 zelfs maar ¦ 1.725,-.

Onder het Schoolnieuws viel het tragische bericht te lezen van het overlijden van curator Mr. S.C. de Vries - 56 jaar - tijdens een kerkdienst waarin zijn kleinzoon werd gedoopt. Bijzonder was ook het bericht van een lezing door Dr. Willem Drees - met een korte onderbreking premier van 1945 tot eind 1958 - in de gymnastiekzaal van de school (het oude gebouw aan de Sweelinckstraat kende geen aparte aula; red.V.) op 5 nov. 1959 op uitnodiging van de debatingclub 'Forum'. Het onderwerp was: 'Vrijheid en dirigisme'. In zijn rede ging Drees de geschiedenis der sociale wetgeving door. Doofheid belette hem het debatteren, maar na de pauze beantwoordde hij wél de vragen. Het verslag eindigt: 'Z.E. kreeg sigaren, hoewel hij geen roker is.' Waarschijnlijk heel verstandig, want hij overleed pas in 1988, bijna 102 jaar oud!

Dan het verslag van het Sinterklaasfeest. Na een onderbreking van jaren werd in dec. '59 weer een poging gedaan de oude traditie, dat leerlingen van onze school met Sinterklaas een aantal arme gezinnen verrassen, te doen herleven. De eerste stap was het organiseren van een bazaar, met een o.a. een schiettent en een fakir. De eindopbrengst kwam ten goede aan 17 gezinnen met in totaal 54 kinderen, aangedragen door vier predikanten en een arts (niet de kinderen, maar de adressen van de gezinnen!). De gezinnen zijn er overigens nooit achter gekomen waar de pakketten vandaan kwamen, maar daar waren het dan ook sinterklaaspakketten voor.

Ten slotte aandacht voor de tennisclub SMASH en de hockeyclub PUSH die beide 30 jaar bestonden.

Juni 1960

Op zaterdag 27 februari 1960 spoedden zich meer dan 200 vrienden van 'HERMES' naar De Dierentuin om elkaar daar in het restaurant te ontmoeten. Aldus opent het Verenigingsnieuws in Vinculum nummer 16. Doel was de vierde algemene ledenvergadering, tevens de herdenking van het eerste lustrum op 11 januari. Praeses Neijenhuis opende de vergadering m.b.v. een asbakje; een hamer had HERMES toen nog niet. Dick Zweers ('47) begeleidde het AVE-lied op de piano.

Medegedeeld werd dat het aantal leden op die datum 962 bedroeg. Voorts dat aan gepensioneerde oud-docenten het abonnement op Vinculum voortaan gratis zou worden aangeboden. En dat de kascommissie dik tevreden was over het werk van de penningmeester. Besloten werd vervolgens dat de minimumcontributie gehandhaafd zou blijven op ¦ 1,-. Penningmeester Bob Ket huldigde de echtgenote van de voorzitter, mevrouw Neijenhuis-Elshove, vanwege haar 25-jarig school-jubileum als docente lichamelijke opvoeding, én vanwege haar vele werk voor onze vereniging achter de schermen. Een fraai boeket bloemen werd haar deel.

Wat het nieuwe gebouw betreft: hoewel de goedkeuring reeds in 1958 was gegeven, bleek ook in 1960 onze school niet in het 'bouwvolume' van het Ministerie van Onderwijs te passen. Opnieuw uitstel dus. Op de oudleerlingen, in HERMES verenigd, werd een beroep gedaan pressie uit te oefenen waar dat mogelijk was. (Pas in 1965 werd het nieuwe gebouw in gebruik genomen; red.V.)

Ten slotte kreeg oud-rector Dr. Mulder het woord; hij bood aan de voorzitter een hamer aan van coromandelhout met ivoor en voorzien van een zilveren plaatje met inscriptie:

Verhalen over vakantiebaantjes van scholieren, een enquête over lezen en enkele tientallen Koureiaka completeren deze zestiende uitgave van Vinculum.

November 1960

In de loop van 1960 werd volgens het Verenigingsnieuws het ledenaantal van 1000 overschreden. Tijdens de Ledenvergadering van februari 1961 zou de naam van het 1000ste lid worden bekend gemaakt. Verder had deze rubriek in dit nummer 17 weinig bijzonders te bieden.

HERMES-bestuurslid Rita Zandvoort-van den Houten ('39, overleden in 1997; red.V.) vertrouwde haar overpeinzingen aan het papier toe bij gelegenheid van de installatie van een nieuwe lichting eersteklassers; een van hen was haar zoon Victor. In zo'n geval komt er weer van alles bij iemand boven.

Schoolnieuws was er veel meer. Een overpeinzing - ja, alweer een! - door Gerdien Gilhuis (overleden in 1989; red.V.) namens de geslaagden opende deze rubriek. Leuk ook te lezen dat zowel de curatoren het verenigingsreglement alsook de rector de omslag van de boekenlijst annex jaarprogramma hebben vervangen door het representatieve groen-wit-groen van Vinculum. Goed voorbeeld.....!

Vervolgens lezen wij dat de naam van de "Vereeniging Het 's-Gravenhaagsch Christelijk Gymnasium" statutair is gewijzigd in "Vereniging Het 's-Gravenhaags Christelijk Gymnasium", welke vereniging vanaf dat moment o.a. ook als doelstelling voerde de contacten tussen de ouders en de docenten te bevorderen. Daarvoor werd dat kennelijk niet belangrijk geacht, althans niet officieel. Consequentie van de genoemde naamswijziging was ook dat HERMES als vereniging van oud-leerlingen van het 's-Gravenhaagsch etc. nu óók de ch liet vallen: 's-Gravenhaags dus. Inderdaad, bij nader inzien blijkt de omslag van dit nummer 17 in dit opzicht te zijn aangepast.

Voorts een bericht van een kleine verbouwing in de benedengang van het schoolgebouw, maar veel belangrijker is de aankondiging dat het er op gaat lijken dat in de tweede helft van 1961 de bouw van het nieuwe gymnasium kan worden aanbesteed. (Uiteindelijk in 1965 opgeleverd; red.V.)

Wat getallen: Het aantal examenkandidaten bedroeg in 1960 77, van wie 65 slaagden. Wonderlijk genoeg zou in 1961 het aantal kandidaten minder dan de helft van 77 bedragen: slechts 34. In 1960/1961 bevolkten 326 leerlingen 14 klassen, een meer dan het jaar ervoor.

Nieuwe docenten per sept. 1960: dhr Quirijns van wi en nat., Ds. Oranje voor gd (i.p.v. Ds. Drost), Prof. Schoneveld eveneens voor gd en tevens voor Hebreeuws (i.p.v. Dr. De Wilde), Dr. De Boer voor Fa en dhr De Man voor lo (i.p.v. dhr Bos).

Februari 1961

Veertig jaar geleden was het weer tijd om de volgende algemene ledenvergadering aan te kondigen: 18 februari 1961 in het restaurant van Gebouw De Dierentuin aan de Koningskade. Van de examenjaren 1912 t/m 1960 hadden zich bij voorbaat al potentiële aanwezigen gemeld, gezien de gepubliceerde lijst met namen. Het financiële overzicht over 1960 meldde een totaal-omzet van ¦ 2.267,- op een ledenaantal van ca. 1000. Op 19 jan. '61 hadden slechts 19 leden hun contributie over 1960 nog niet voldaan.

Diverse personalia passeerden vervolgens in dit nummer 18 de revue. Allereerst het tragisch overlijden van een jong HERMES-lid op slechts 30-jarige leeftijd, de promotie van een al wat ouder lid en een verhaal rond de 70ste verjaardag van oud-leerling/oud-docent Dr. L. Terlaak Poot (Loek '12). Deze theoloog kwam in 1939 als docent godsdienst op onze school en bleef er 11 jaar, tot 1950.

Het schoolnieuws liet een verslag zien van de afscheidsbijeenkomst - in sept. 1960 - voor de populaire leraar Frans, G. de Kwaasteniet (sinds 1940), en de docent Hebreeuws voor slechts enkele uren in de week Dr. W.J. de Wilde (sinds 1938). Sprekers waren o.a. de rector, Dr. Vels Heijn, de pres.-curator Mr. De Brauw en Mr. Neijenhuis namens onze vereniging.

Voorts werd melding gemaakt van de tweede keer dat er een bazaar werd gehouden om met de opbrengst daarvan een aantal sinterklaaspakketten te kunnen verzorgen die werden bezorgd bij een aantal arme gezinnen. Met de opbrengst van bijna ¦ 1000,- konden eind 1960 dertig gezinnen worden verrast met in totaal 68 kinderen. De adressen werden door predikanten verstrekt, de gulle Sinterklaas bleef voor deze mensen anoniem.

Binnen de 7 bladzijden met Koureiaka was ook een lijst opgenomen van alle in de USA wonende leden: een veertiental. Of er ook een of meer bij elkaar 'in de buurt' woonden konden we zo snel niet nagaan....

Juni 1961

Een juninummer van Vinculum, dus een verslag van de laatstgehouden ledenvergadering, in dit geval die van 19 februari in Gebouw De Dierentuin. Ter vergadering passeerden de bekende punten, zo ook de bestuursverkiezing. Resultaat: het bestuur bleef in z'n geheel aan: Mr. Neijenhuis als praeses, en verder de dames Slotema-Vogelesang, Zandvoort-van den Houten, Van Diemen-Mekking en de heren Ket en Van de Geer. De minimumcontributie werd opnieuw vastgesteld op ¦ 1,- (!), maar heel bijzonder was natuurlijk wel het welkom heten van het 1000ste lid - mw Mr. Bets Verloop ('42), ze is thans nog steeds lid - die een aantal geschenken overhandigd kreeg. Een fraai tijdsbeeld wordt getekend door het bedanken van het lid Kees de Boer ('35) die telkenmale alle Vinculum-enveloppen met de hand schreef! Hij zal er wel heel wat langer over hebben gedaan dan het halve uurtje dat het thans aan de Hermescomputer kost om de ca. 1600 stickers - in de goede postcodevolgorde! - uit te spuwen!

Het schoolnieuws repte over het 25-jarig predikantschap van curator Ds. Sijbrandij, het eindexamen waaraan in 1961 33 kandidaten zouden meedoen, de leerlingenbijeenkomst in de gymzaal op 4 mei t.g.v. de herdenking van de gevallenen, twee docentenwisselingen (voor ak dhr Schuitemaker i.p.v. dhr Suiker, voor wi mw Van Wier i.p.v. dhr Quirijns), ziekte van de oud-docenten Ds. De Wilde en Van der Stoel (wi) en het naderende 50-jarig bestaan van de leerlingenvereniging AVE. Maar bovenal was plaats ingeruimd voor een uitvoerig verslag (geheel in het Frans!) van een afscheidsavond voor de populaire docent frans, De Kwaasteniet, hem aangeboden door de leerlingen. Feitelijk was hij op dat moment (25 april 1961) al een jaar niet meer op school, maar door ziekte had hij niet eerder afscheid kunnen nemen.

November 1961

Veertig jaar geleden verscheen Vinculum in een 'chique' groen-wit-groen kartonnen kaftje, zoals dat met nummer 50 voor de laatste maal zou geschieden. Maar goed, het gaat nu om de inhoud van nummer 20. En die besloeg 24 pagina's met het bekende mengsel van alles wat.

Het Schoolnieuws meldde dat er in 1961 78 leerlingen in de drie eerste klassen (nee: nog geen brugklassen!) zaten, dat er in 1962 40 examenkandidaten zouden zijn en het totaal aantal leerlingen in het jaar 61/62 338 bedroeg, een lichte stijging vergeleken met het jaar ervoor. In het oude gebouw aan de Sweelinckstraat was door een verbouwing een extra lokaal gecreëerd op de plaats van de 'oude werkplaats' van de amanuensis. Zeer verheugend was ook het bericht dat in een brief van 16 aug. het Ministerie toestemming verleende tot aanbesteding voor het nieuwe gebouw over te gaan. Zulks geschiedde begin oktober.

Wat betreft de docenten werd vermeld dat enkele nieuwelingen hun intrede hadden gedaan: Drs. Schuitemaker voor ak, mw Fransen-van Wier (wi) en oud-leerling Ds. Streeder ('21) voor godsd. Mw Neijenhuis-Elshove (lo) ging voorlopig met ziekteverlof. Drs. Wynia (ot) was op 1 sept. 1961 35 jaar aan de school verbonden en werd door HERMES gelukgewenst. De heer Bosch, oud-doc. sk, vierde in september zijn 50-jarig huwelijksfeest en werd - eveneens - door HERMES gelukgewenst. Maar de meeste aandacht - zes bladzijden - ging uit naar gymnastiekdocent Lute Bos, sinds 1921 aan de school verbonden, die na 40 dienstjaren met pensioen ging.

Ten slotte - afgezien van vele Koureiaka - het bericht van overlijden van oud-president curator Mr. Baron van Lynden (82), curator van onze school van 1917 tot 1949.

Februari 1962

Het was veertig jaar geleden een wat dikker nummer dat uitkwam, maar dat had alles te maken met de vele bijdragen rond de 75ste verjaardag van de gepensioneerde, maar nog altijd zeer populaire wiskundeleraar S.J. van der Stoel, op 8 januari 1962. Liefst 14 bladzijden van dit nummer 21 waren gevuld met bijdragen van velerlei herkomst betreffende dit ene onderwerp! HERMES-praeses Neijenhuis, oud-rector Mulder, oud-collega's Bosch en Den Dulk en een twaalftal oud-leerlingen uit de examenjaren '21 t/m '52 zwaaiden Van der Stoel alle lof toe.

Het Verenigingsnieuws bevatte de aankondiging van de ALV op 24 febr. 1962 in gebouw De Dierentuin, in die jaren de gebruikelijke lokatie voor de jaarvergaderingen. De balans per 31 dec. '61 meldde een bedrag van ¦ 5.503,-, de totale begroting voor 1962 beliep ¦ 2.225,-. Een tiental nieuwe leden werd welkom geheten, een drietal oud-docenten gelukgewenst met hun verjaardag, onder wie dus de heer Van der Stoel.

Het Schoolnieuws bevatte allereerst een aankondiging van de viering van het 50-jarig bestaan van de leerlingenvereniging AVE (Ars vita est, Kunst is leven) op 9 maart. Verder berichten over het nieuwe schoolgebouw, de sinterklaasactie van 1961 (die ¦ 650,- opbracht t.b.v. arme Haagse gezinnen), de start van een eigen clubblad voor de oud-leden van de hockeyclub PUSH ("Ton Push"), 15 niet-gegeven aardrijkskundelessen in de cursus '60/'61, successen voor de schaakclub SESA, de tennisclub SMASH en het schoolorkest ABC. Wat de nieuwbouw betreft werd vermeld dat het grondwerk op het terrein tussen de Andries Bickerweg en de Johan de Wittlaan inmiddels was begonnen, dat de bouwtijd werd geraamd op tachtig weken, zodat de oplevering werd verwacht bij het begin van de cursus '63/'64. (Dat zou twee jaar worden vertraagd! Red.V.)

Betreffende de oud-docenten (afgezien van Van der Stoel) werd het overlijden gemeld van Dr. A. Sizoo (72 jaar, 12 nov. 1961, klass. talen in het cursusjaar '10/'11) en van Dr. W.J de Wilde (67 jaar, Hebreeuws van 1938 tot 1958), het vertrek naar Brazilië van Ds. J. Oranje (gd van 1959 tot 1962) en een operatie die Dr. A. van Waveren (ak) had ondergaan.

Juni 1962

Het was veertig jaar geleden tijdens de algemene ledenvergadering in gebouw De Dierentuin dat onder hilariteit der aanwezigen de contributie wederom op ¦ 1,- werd vastgesteld. Ook in die dagen was dit bedrag kennelijk niet hoog te noemen. Als bestuurslid werd Eveline van Diemen-Mekking opgevolgd door Lize Belger ('49). Dat bleek een goede keus te zijn; later werd Lize benoemd tot erelid van onze vereniging. Als tijdsbeeld is het ook aardig te vermelden dat een lid werd bedankt die trouw elke vier maanden alle ruim 1000 Vinculum enveloppen voor zijn rekening nam. Bedoeld werd natuurlijk dat hij ze schreef! Wat een akelige klus moet dat zijn geweest....

Bij het Schoolnieuws voornamelijk aandacht voor twee zaken: het afscheid van docent lichamelijke opvoeding L. Bos en het 50-jarig bestaan van de leerlingenvereniging AVE (Ars Vita Est, Kunst Is Leven). De heer Bos was 40 jaren aan de school verbonden geweest en moest nu door ziekte eerder stoppen met werken dan hij had gedacht. In feite werden zijn lessen al sinds sept. 1960 gegeven door zijn opvolger, de heer J. de Man. Het afscheid van Bos (op 12 jan.) werd groots aangepakt: een diner voor 37 personen, een tafelpraeses - de heer Warners (ot) - muziek door piano en viool (docente Engels mej. Schokking en tekenleraar Claus), veel toespraken en een dankwoord natuurlijk. Als u benieuwd bent of nog bekend is wat er op de borden kwam: Queue de Saumon fantaisie, Consommé chancelière, Grenadin de veau à la crème.

Zoals gezegd, AVE bestond 50 jaar, en dat betekende 4 dagen feest, van 6 t/m 9 maart. Het programma: op dinsdag 6 maart werd in de aula van het Grotius lyceum deelgenomen aan een interscholaire wedstrijd tussen tien Haagse Lycea en gymnasia. 's Avonds was er voor de 'kleintjes' in de eigen school een voorstelling van Guido van Deth's poppentheater. Op woensdag was er overdag een tafeltennistoernooi en had de schaakvereniging SESA het voor elkaar gekregen de schaakgrootmeesters Dr. Max Euwe en Jan Hein Donner naar de school te halen, evenals de minder bekende schaakmeester W.J. Muhring. Zij speelden 's avonds elk op 25 borden. Donner had binnen drie uur 24 partijen gewonnen en één remise. Euwe won 23 partijen tegen 2 remise (o.a. Jan Toorman), terwijl Muhring 22 maal won en drie maal verloor, o.a. van Kees Spaans en Jaap van der Bilt.

Op donderdag werden de finales van het tafeltennistoernooi gespeeld en 's middags was er een hockeytoernooi op het PUSH-terrein 'De Roggewoning'. Vrijdag 9 maart was de grote dag. Het begon 's middags met een receptie van het AVE-bestuur. Toespraken van leraar wiskunde Geusebroek, AVE-praeses Tony van Wolferen, HERMES-praeses Neijenhuis en president-curator Mr. De Brauw. 's Avonds was er een groots opgezette feestavond in het Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen (op de plek waar nu de 'Haagse tieten' staan). Na de openingstoespraak volgde een optreden van het schoolorkest ABC o.l.v. Hans de Roo, aangevuld met enkele oudleerlingen en docenten. Vervolgens voerden leerlingen een komedie in drie bedrijven van Molière op: 'L'amour médecin' onder regie van docent Frans Drs. Buitenhuis. De hoofdrol werd gespeeld door Hugo Koolschijn. Daarna werd de inmiddels vertrokken LO-docent Bos (zie boven) gehuldigd door de leerlingen. Na de pauze volgde nog de revue 'Pak weg, een school!', speciaal voor deze avond geschreven door een aantal oudleerlingen, onder wie Paul van Vliet ('54). De regie was in handen van Dolf de Vries ('55). Alsof dit alles nog niet voldoende was, begaven velen zich nog naar het nabijgelegen gebouw De Dierentuin (op de plek waar nu het Provinciehuis staat) voor het slotbal dat to half drie duurde.

Overig Schoolnieuws: de aantallen eindexamenkandidaten en de namen van de gecommitteerden, de Paaswijding op 18 april, ziekte van een aantal docenten en de herdenking van de gevallenen op 4 mei.

November 1962

Het is nu veertig jaar geleden dat het 20 bladzijden dikke (dunne?) nummer 23 verscheen; daaromheen zat dan nog de harde groen-wit-groene kaft. Dit nummer doorbladerend stuiten wij op de feestelijke lijst van geslaagden anno 1962 en - geheel in tegenstelling daarmee - op de naastliggende pagina ruime aandacht die werd gegeven aan een oud-leerling die bij een auto-ongeluk om het leven was gekomen.

Het Schoolnieuws meldde het vertrek van drie docenten die kortere of langere tijd aan de school verbonden waren geweest, en deed verslag van hun afscheid: Mw O. Fransen-van Wier (1 jaar wiskunde), Ir. J.H. v.d. Berg (14 jaar wiskunde) en de heer B.S. Claus (39 jaar tekenen). Voor hen kwamen natuurlijk ook 'nieuwelingen' in de plaats, o.a. Ir. J. MacLean (wi/nat.), A.E. Barten als opvolger van Claus, mw L.M. Mispelblom (voluit: Mispelblom Beyer-van den Bergh van Eysinga) voor aardrijkskunde en de oud-leerling Ds. L. Schuurman (Bert '50) voor kerkgeschiedenis.

Overig Schoolnieuws: Het schooljaar 1961/1962 werd op bijzondere wijze afgesloten in het gebouw van Pulchri Studio aan het Voorhout, met diverse muzikale en literaire optredens van leerlingen en docenten, o.a. de heer Claus op zijn viool. Over het nieuwe gebouw één zin: Er wordt aan gewerkt, maar het staat reeds nu wel vast dat in sept. 1963 nog niet in het nieuwe gebouw kan worden gestart. (Het zou uiteindelijk sept. 1965 worden; red.V.)

Februari 1963

Het is nu veertig jaar geleden, maar sommige lezers moeten het zich nog goed kunnen herinneren: het overlijden van de populaire oud-leraar wiskunde en aardrijkskunde in de periode van 1919 tot 1952 S.J. (Simon) van der Stoel, 75 jaar oud, op 8 november 1962, na een langdurige ziekte. Op zijn begrafenis enkele dagen later in Wassenaar waren niet alleen vele docenten en oud-docenten aanwezig, maar ook zeker wel 100 oud-leerlingen van hem! In Vinculum no. 24 namen de berichten rond zijn overlijden acht bladzijden in beslag.

Aan het eind van diezelfde maand november 1962 werd oud-docent geschiedenis Dr. J.C.H. de Pater 75. Drie bladzijden in Vinculum waren daarvan het gevolg.

Overig schoolnieuws: Ook al in nov. 1962 overleed Prinses Wilhelmina; zij werd op de morgen van de 29e in de gymzaal/aula door rector Vels Heijn herdacht. De traditionele Sinterklaasactie in die maand o.l.v. mw Neijenhuis (taartverkoop, waarzeggen, schiettent e.d.) leverde ¦ 1136,- op, waarvoor op 5 dec. nuttige zaken als pyjama's, truien, speelgoed, levensmiddelen en huishoudelijke artikelen naar een aantal te bedenken gezinnen werden gebracht. Dat was overigens nog niet zo eenvoudig, want het was die gedenkwaardige avond spiegelglad op straat en het zat potdicht van de mist.

Op 18 januari 1963 werd op de METS-banen een ijsfeest voor de leerlingen gehouden, dat mede door het prima weer goed slaagde. Bij de wedstrijd voor leraren bereikte Ds. Coenraad als eerste de finish. Prijswinnaars bij de leerlingen waren o.a. Nelly en Bert Slotema, Carolien en Dorien Zaaijer en Gijs Bijnen. Overigens was dit dezelfde dag dat in Friesland onder erbarmelijke omstandigheden de Elfstedentocht werd verreden, de beruchte tocht met de vele (ca. 99%!) uitvallers, die werd gewonnen door Reinier Paping.

In het Curatorium werden Ir. Noteboom en Ds. Sijbrandij herkozen. Curatoren bekostigden voor het schoolorkest 'ABC' een contrabas.

Verenigingsnieuws: de aankondiging van de Alg. Ledenvergadering op 23 febr. 1963 in het restaurant van 'De Dierentuin' aan de Koningskade. Bestuurslid Ton van der Geer werd daar opgevolgd door Marina (Brouwer) van Wijk. De quaestor lichtte de cijfers over 1962 en 1963 toe, een balans van ¦ 5250,- bij een begroting van ruim ¦ 2450,-.

Ten slotte: ook in 1963 werd over het hoofd gezien dat de Koureiaka abusievelijk als Koureika gepubliceerd werden!

Dat we 40 jaar geleden de strengste winter van de eeuw beleefden (volgens sommige bronnen zelfs de strengste sinds 1829!) met drie maanden lang sneeuw op straat en zelfs een dichtgevroren (!) Noordzee, daarover staat (natuurlijk?) niets in deze uitgave no. 24. Wél werd in een klein berichtje de Actie 'Open het Dorp' genoemd, die op 27 nov. 1962 dankzij het enthousiasme van Mies Bouwman en de inzet van dokter A. Klapwijk (Arie '40) vele miljoenen guldens opbracht.

Juni 1963

In dit nummer van nu 40 jaar geleden allereerst een uitvoerig verslag van de Algemene Ledenvergadering, op 23 febr. gehouden in het restaurant van De Dierentuin aan de Koningskade. Hier werd de heer S. van der Stoel herdacht, oud-docent wiskunde, die in de voorafgaande novembermaand was overleden. Oud-rector Mulder kwam iets vertellen over de schoolfilm die in die dagen werd gemaakt door docent LO J. de Man.

Meer verenigingsnieuws was er niet, wél schoolnieuws. Zo bestond op dat moment AVE's muziekclub 'ABC' 10 jaar. Dat werd gevierd met een lustrumavond die werd gevuld met het optreden van leerlingen op diverse instrumenten, waarna tot slot het ABC-orkest o.l.v. Hans de Roo zich liet horen. De toneelclub 'Thaleia' bestond al 25 jaar, met natuurlijk een lustrumavond tot gevolg. Leerlingen voerden onder regie van mw Neijenhuis (LO) een blijspel in drie bedrijven op: "En toen kwam oma". In de pauze was er gelegenheid het bestuur geluk te wensen; erna was er een soupeetje voor leden en genodigden en mocht de jeugd dansen(!) Alsof dit nog niet genoeg was, was er tussendoor op 9 maart nog een subverenigingenavond met voor elck wat wils.

Overig schoolnieuws betrof het eindexamen (37 kandidaten) en de Paaswijdingen in de gymzaal, waarbij de liturgie door telkens verschillende leerlingen werd verzorgd, de rector een toespraak hield en het zingen werd begeleid door het ABC-orkest. Voorts de herdenking van de gevallenen op 4 mei in de gymzaal voor de leerlingen van de klassen 1 t/m 5 en de Culturele Wedstrijden '63 met o.a. de zgn. eigen-werk avond, dat jaar gewonnen door klas IVa.

Oud-docenten: Ds. A.K. Straatsma (oud-doc., 1939-1946) was 50 jaar predikant, Drs. C.A. Suiker (oud-doc. aardrijksk., 1949-1960) werd per 1 sept. '63 benoemd tot directeur van de HBS in Zetten, en Drs. A.L. Bosch (bio en scheik.) werd op 10 april 80 jaar. Reden voor Vinculum 13 bladzijden voor deze jubilaris uit te trekken! Bijdragen van oud-rector Mulder, oud-collega De Pater (gs) en de oud-leerlingen Kees Groeneveld ('22), Titia Offeringa ('34), Theo Tonnon ('23), Frans Visser ('25) en W. Samson ('22).

November 1963

Het Schoolnieuws beslaat maar twee bladzijden. Het betreft nieuws van één docente: mej. N. Schokking, en één oud-docent, Prof.Dr. W. den Boer. Juffrouw Schokking (En, sinds 1929) had tijdens de zomervakantie in Zwitserland haar been gebroken, en moest aldaar nog geruime tijd revalideren. Haar lessen moesten worden waargenomen door twee vervangsters. Dr. Den Boer (kl.t. en conrector in de jaren '40 tot '46, over-leden in februari 1993) mocht aan de Universiteit van Leiden het ambt van rectormagnificus aanvaarden. Hij betreurde het overigens zeer dat hij om die reden meer dan de helft van zijn colleges oude geschiedenis aan anderen moest overlaten.
Maar liefst 24 bladzijden worden in dit nummer 26 gewijd aan de 70e verjaardag van oud-docent Duits J.H. Schouten. Behalve een uitvoerige bijdrage van de jarige zelf verschenen er artikelen over hem van de hand van oud-rector Dr. Mulder, con-rector Wim den Dulk ('22) en elf van zijn dankbare oud-leerlingen. (Jan Schouten overleed in 1982, 89 jaar oud; red.V.)

februari 1964

In dit nummer van nu 40 jaar geleden vinden we de aankondiging van de Alg. Ledenvergadering op zaterdag 14 maart 1964 in de gymnastiekzaal van het oude schoolgebouw aan de Sweelinckstraat. Deze lokatie lijkt niets bijzonders, maar was dat toch wél. Het was nl. in HERMES' historie de eerste en tevens de allerlaatste maal dat deze bijeenkomst plaatsvond in ons oude schoolgebouw. Alle jaren daarvoor waren de vergaderingen in het gebouw 'de Dierentuin' aan de Koningskade, in maart 1965 zou dat ook weer zo zijn, en nadien op de bekende plek in de aula van het nieuwe schoolgebouw. Er werd toen die keer in 1964 ook iets bijzonders van gemaakt: de bijeenkomst strekte zich tot in de avonduren uit in de vorm van een 'AVE-vergadering' met tussendoor allerlei eet- en drinkbaars. Kosten p.p.: 3,-.
De vergadering kende de gebruikelijke agendapunten, o.a. de bestuursverkiezing; aftredend en herkiesbaar waren Stien Slotema-Vogelesang en Marina van Wijk. Het jaar 1963 werd afgesloten met 1122 HERMES-leden. De balans per 31 dec. 1963 bedroeg 5525,-, de begroting voor 1964 bedroeg 2500,-.
Als Schoolnieuws vinden we berichten omtrent het naderende af-scheid van drie docenten in juli 1964, te weten mej. N. Schokking (Eng), H.J. Nannen (gs) en J.J. Warners (ot). Het trio, ongeveer van gelijke leeftijd, kwam indertijd vanuit Amsterdam naar onze school: eerst de heer Warners in 1924, toen Drs. Nannen in 1925 en ten slotte mej. Schokking in 1929. Van de oud-docenten mevr. J. Zelvelder en G. de Kwaasteniet staan brieven gepubliceerd, als reactie op felicita-ties t.g.v. hun resp. verjaardagen.
De traditionele bazaar t.b.v. de sinterklaasuitdeling aan Haagse gezinnen leverde eind 1963 ruim 1200,- op.
In het Curatorium werden Mr. W.M. de Brauw en Dr. P. van Braam van Vloten herkozen.
Het nieuwe schoolgebouw zou m.i.v. de ingebruikname in 1965 de naam gaan dragen: 'Christelijk Gymnasium Sorghvliet', zo werd bekendgemaakt. De culturele wedstrijden, die met veel animo werden gehouden, leverden eind 1963 een overwinning op voor klas IVa, die daarmee de wisselbeker ontving.
Ten slotte vond in oktober 1963 opnieuw een werkweek van de vijfde klassen plaats in Trier; dit was te danken aan het succes van een dergelijke week in 1959. Er werd geslapen in de Jeugdherberg, en het geheel stond onder leiding van mevr. Neijenhuis (LO) en de heren Nannen (gs), Den Dulk (ot), Coenraad (gd) en Nauta (gs).
Curieus is nog de volgende oproep: Wij zoeken een lid, in Den Haag woonachtig, dat bereid is te helpen de Vinculum-enveloppen te schrijven, drie maal per jaar. Dat zijn ca. 1100 enveloppen per keer, waarvoor men telkens 4 maanden de tijd heeft. Over een tijdsbeeld gesproken....!

juni 1964

Het halve nummer wordt gevuld met Verenigingsnieuws. De Leden-vergadering op 14 maart 1964 had het maximaal door de gymnastiekzaal te bergen aantal leden van 250 personen op de been gebracht. Het verslag is uitvoerig te lezen in dit juni-nummer. Enkele bijzon-derheden waren het zgn. Vleugelfonds (ter verwerving van de vleugel die thans nog steeds in onze aula staat) en de stand van zaken rondom de bouw van de nieuwe school: het hoogste punt was inmiddels bereikt, maar de ople-verdatum was inmiddels verschoven van zomer 1964 naar Kerst 1964. (Het zou uiteindelijk zomer 1965 worden; red.V.) Pikante details: de docentenkamer zou worden voorzien van luchtverversing, en een meisjeskamer zou ook zeker niet ontbreken! De gedenkplaat zou bij herplaatsing in het nieuwe schoolgebouw met een viertal namen worden aangevuld, en er werd meegedeeld dat de schaakver-eniging SESA in nov. 1964 50 jaar zou bestaan.
Dan een verslag van de 'AVE-vergadering' in de avonduren. 'Voor-zitter' was Rob Hotke ('39), overige 'bestuursleden': Mady v.d. Tas ('54), Pier Kok ('41), Koos Bogaards ('46) en René Schmal ('58). Allereerst werden er notulen voorgelezen uit de jaren 1927 tot 1950, maar dan wel de allerleukste passages daaruit! Daarna muziek, twee voordrachten en weer muziek. Dan is het tijd voor debat: Wijnand Ponte ('56) pro: 'Is het ge-wenst dat een theoloog is vrijgesteld van militaire dienstplicht?' contra René Schmal. Weer een tussenspel: pia-nocomposities door Bram Breebaart ('41). Babbelpauze. Toneel: Aristophanes' 'De Vrede', in 1938 ook al eens opgevoerd. Regie: Koos Bogaards. Slotmuziekje door Pier Kok aan de piano. Rondvraag en sluiting.
De oproep in het vorige nummer om te helpen de Vinculum-enve-loppen te schrijven, had veel succes: zes reacties! In ploegjes van twee zou men eens per jaar aan de beurt komen.
Het Schoolnieuws meldde enige feitelijkheden rondom het eindexamen, data van admissie en promotie, een nieuwe lerares geschiedenis, mej. M.B. Touw, een kort verslag van de sportdag in april, en de aankondiging van een nieuwe wervingsfolder. Oud-docent Dr. J. Wille (Ned, 1908-1920) overleed op 16 april 1964, 83 jaar oud. Oud-rector Dr. H.A. Mulder vierde in diezelfde maand z'n 75e verjaardag. Vijf bladzijden aandacht in Vinculum daarvoor.

november 1964

Ruim de helft van dit nummer was ingeruimd voor het afscheid van de drie docenten die na een lange staat van dienst - gemiddeld zo'n 38 jaar - in juli 1964 de school verlieten: Mej. N. Schokking (En), H.J. Nannen (gs) en J.J. Warners (ot).
Allereerst valt een verslag te lezen van een afscheidsavond op 30 juni 1964 in het gebouw 'Op Gouden Wieken'. In het verslag lezen we dat conrector Dr. W. den Dulk de bijeen-komst opende. Na zijn toespraak en het zingen van het AVE-lied speelde het orkest o.l.v. Hans de Roo. Een koor o.l.v. Ria Borg-meyer ('39) zong een aantal liederen. Oud-leerlingen Paul van Vliet ('54) en Dolf de Vries ('56) deden de zaal schateren met hun caba-ret 'Even nippen'. Leerlingen voerden na de pauze het toneelstuk 'Une fille pour du vent' van André Obey op. President-curator Mr. M. de Brauw ('36) dankte alle uitvoerenden en sprak de scheidende docenten toe. Daarna nog meer toespraken: rector Dr. N. Vels Heijn, de AVE-voorzitter (?) en ten slotte de heer Warners namens 'de drie'.
Receptie in de gymzaal van de school, vrijdag 3 juli om half vijf. Ook van de oud-leerlingen werd afscheid genomen. Volgens het verslag stonden honderden en honderden geduldig in drie rijen hun beurt af te wachten. Ze ston-den alle drie te glunderen tussen de bloemen die HERMES natuurlijk had gestuurd. Ten slotte treffen we nog bijdragen aan (met de drie scheidende docenten als onderwerp) van de hand van conrector Dr. Wim den Dulk ('22), oud-docent Duits J.H. Schouten, Dr. C.A. de Rid-der ('31), Wijnand Ponte ('56), Ds. J. de Ruyter ('37), Dr. F.O. (Ted) van Gennep ('45), Drs. Bob Ket ('37) en de oud-rectoren Dr. N. Vels Heijn en Dr. H.A. Mulder.
Overig schoolnieuws: Er slaagden in 1964 48 jongelui voor het toelatingsexamen. In het cursusjaar 64/65 zaten precies 300 leerlingen in 13 klassen. Bij het eindexamen van 1964 zakte slechts één bèta. Alle geslaagden meldden zich aan als HERMES-lid. In 1964 bestond de schaakvereniging SESA precies 50 jaar, iets wat natuurlijk uitvoerig werd gevierd.
Op zaterdag (!) 30 mei vond de examenstunt plaats, waarschijnlijk een van de aardigste die in de geschiedenis van onze school heeft plaatsgevonden. Het oude schoolgebouw was dichtgetimmerd: 'Onbewoonbaar verklaarde woning!' en: 'Verkocht aan Zwolsman'. (Jongere lezers moeten maar ergens informeren wie dat indertijd was.) Toespraak vanaf het dak van de fietsenstal-ling, een janplezier met twee schimmels, een bakfiets, twee 'agenten' in buitenmodel militair tenue, de meisjes in lange zwarte jurken met bijpassende ouderwetse hoed. Een 'treurende' stoet naar het nieuwe schoolgebouw met de docenten in de jan-plezier. Bij het nieuwe gebouw opnieuw een toespraak (René Elkerbout), vanaf het dak van het (toekomstige) scheikundelokaal. Commentaar van de redactie 40 jaar geleden: "Al bij al een stijlvol, geestig gebeuren. Wij waren weer eens trots op ons gymnasium, waar vrolijkheid niet in akelig, nozemachtig rumoer behoeft te ontaarden, doch waar, naar later bleek, wij nog in staat zijn écht vrolijk te zijn, ouderen en jongeren samen. Hulde! En alle respect voor de organiserende zesdeklassers!" Einde citaat.